Me emrin e Allahut, të Gjithëmëshirshmit, Mëshirëplotit.
Vërtet, falënderimi i takon Allahut: Atë e falënderojmë, prej Tij kërkojmë ndihmë dhe falje: te Allahu kërkojmë mbrojtje nga e keqja e vetes sonë dhe nga veprat tona të këqija. Kë Allahu e udhëzon, askush s’mund ta humbë; e kë Ai e humb, askush s’mund ta udhëzojë. Dëshmoj se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut, Një të Vetëm, pa ortak; dhe dëshmoj se Muhamedi është rob dhe i Dërguar i Tij. Allahu e bekoftë dhe e shpëtoftë atë dhe familjen e tij, dhe të dërgojë paqe të bollshme mbi të.
“O ju që keni besuar! Frikësojuni Allahut ashtu siç duhet t’i frikësoheni Atij, dhe mos vdisni veçse duke qenë muslimanë.” (Al Imran, 102)
“O njerëz! Frikësojuni Zotit tuaj, i Cili ju krijoi prej një njeriu, ndërsa prej atij krijoi bashkëshorten e tij, kurse prej këtyre të dyve krijoi shumë meshkuj e femra. Dhe frikësojuni Allahut, me emrin e të Cilit ju kërkoni të drejtat e ndërsjella dhe ruani lidhjet farefisnore. Se vërtet, Allahu është përherë Mbikëqyrës mbi ju.” (En-Nisa, 1)
“O ju që keni besuar! Frikësojuni Allahut dhe flisni fjalë të drejta; Ai do t’ju përmirësojë veprat tuaja dhe do t’ju falë gjynahet tuaja. Kush i bindet Allahut dhe të Dërguarit të Tij, ka arritur fitore të madhe.” (El-Ahzab, 70–71)
Fjala më e mirë është Libri i Allahut, udhëzimi më i mirë është udhëzimi i Muhamedit ﷺ, dhe çështjet më të këqija janë risitë në fe. Çdo risi është bidat, çdo bidat është devijim, dhe çdo devijim është në zjarr.
Kuptimi i termit “ilhad” dhe përdorimi i tij
Ateizmi (ilhad) në origjinën dhe përshkrimin e tij gjuhësor tregon kuptimin e animit dhe të devijimit. Prej këtej, kjo fjalë është përdorur si përshkrim i devijimeve të thella e të mëdha në besim, sidomos në librat e vjetër të akides; si besimi në hulul (mishërim/hyjnizim brenda krijesave) dhe ittihad (panteizëm/bashkim/njëzim mes krijesës dhe Krijuesit), ose mohimi i Emrave dhe Cilësive të Allahut të Lartësuar, ose mohimi i parimit të profetësisë, apo marrja e interpretimeve të skajshme ezoterike të Sheriatit.
Ndërsa ateizmi në Perëndim nënkupton mohimin e ekzistencës së Krijuesit. Ky kuptim nuk ka qenë i pranishëm në botën arabe dhe islame; por në epokën moderne është shfaqur, dhe termi “ateizëm” është bërë me një kuptim të vetëm si në Perëndim, ashtu edhe te ateistët prej arabëve: mohimi i ekzistencës së Krijuesit (dhe nën të hyjnë edhe çështje të tjera si pasojë).
Prandaj, ndarja e ateizmit – në raport me besimin në Allahun – është bërë në tri lloje:
- Ateizmi afrimativ/aktiv: ai që beson se Krijuesi nuk ekziston.
- Ateizmi pasiv (ose agnosticizmi): ai që as nuk beson se Krijuesi ekziston, e as nuk beson se Ai nuk ekziston.
- Deizmi: ai që beson se Krijuesi ekziston, por mohon se Ai ka lidhje me këtë univers përmes shpalljes ose të dërguarve.
Tiparet e “ateizmit të ri”
Ateizmi i ri ka disa tipare, prej të cilave më kryesoret janë:
- Zell i madh dhe entuziazëm i fortë për ta përhapur ateizmin; ndërsa ateizmi i vjetër prirej drejt neutralitetit.
- Armiqësi e theksuar e ligjërimit të ateistëve të rinj ndaj fesë në përgjithësi, e ndaj Islamit në veçanti.
- Nxitje e ashpër e armiqësisë dhe dhunës ndaj fesë në përgjithësi, e ndaj Islamit në veçanti.
- Sulmet e forta dhe goditëse kundër fesë Islame.
- Krijimi i “tërheqjes/joshjes” për ateizmin përmes të famshmëve në çdo fushë, duke prodhuar figura simbolike me ndikim, stil tërheqës dhe rrugë ndikimi me shtrirje të gjerë shoqërore.
- Teprim i madh në shkencat eksperimentale, me pretendimin se ato e vërtetojnë ateizmin; pastaj teoritizim mbi këtë bazë, krijim jehone mediatike dhe “hapje” të gjerë të horizontit të njohurive për ta promovuar, duke e konsideruar të prapambetur në aspektin kulturor dhe të njohurive këdo që nuk e pranon këtë. Si rrjedhojë, shpesh ligjërimi që përballet me ateizmin del i dobët.
E kjo e bën të domosdoshme që njerëzit e dijes, akides së saktë dhe metodologjisë së shëndoshë të gjejnë rrugët e suksesshme për t’u përballur me këtë vërshim ateist dhe rrezikun që synon çrrënjosjen e akides dhe të koncepteve fetare te rinia muslimane.
E ndër të përshtatshmet në këtë drejtim janë:
- Domosdoshmëria për të rrënjosur te të rinjtë konceptet fetare, sidomos ato që lidhen me teuhidin.
- Themelimi parimor i metodës fetare në trajtimin e dyshimeve (shubuhateve).
- Interesimi serioz për t’u përballur me valën bashkëkohore të ateizmit, duke krijuar qendra dhe organizata për këtë qëllim, sidomos kur shumë muslimanë jetojnë në vendet perëndimore (dhe janë të ndikuar), si dhe duke pasur parasysh se disa organizata në Perëndim fokusohen te çështja e ateizmit dhe përhapja e tij. Kjo është një çështje vërtet e rrezikshme.
Në këtë epokë, ateizmi është bërë i organizuar dhe i sistemuar; pas tij qëndrojnë organizata të mëdha dhe, në disa raste, edhe shtete të shumta – jo siç ishte e njohur më herët.
Ateizmi bashkëkohor: përshkrim i përgjithshëm
Në kohët e mëparshme ka pasur disa ateistë, por jo në këtë formë që gjendet sot – e cila përhapet në mënyrë shumë të madhe, në mënyrë që të devijojë numër sa më të madh të mundshëm të njerëzve në këtë drejtim.
Ateizmi nuk është dukuri e re; ai ka ekzistuar edhe në periudha të hershme. Por ateizmi bashkëkohor ka marrë formën e një cunami përfshirës, për nga shtrirja, ndërlikimi i çështjeve dhe rrezikshmëria e tij, gjë që nuk krahasohet me ateizmin e mëparshëm që mezi e prekte vetë bartësin e tij.
Sot, ateizmi është bërë një portë për të vënë në dyshim dhe për të manipuluar të vërtetat e padiskutuara, për të prishur traditat, moralin, për të shkatërruar vlerat shoqërore, dhe në fund për ta përçmuar e nënvlerësuar njeriun.
Ateizmi bashkëkohor mund të përkufizohet si një rrymë ideologjike/doktrinare që përdor mjetet moderne kërkimore dhe metodologjitë e kërkimit shkencor bashkëkohor për të thirrur në idenë e mohimit: mohimin e ekzistencës së Allahut si Krijues, dhe pretendimin se materia është e përjetshme, se ajo është “krijuesi dhe e krijuara” njëkohësisht, dhe se të ashtuquajturat fakte shkencore – sipas tyre – e mbështesin këtë bindje. Ata shpikin teori dhe pretendojnë se ato i nënshtrohen shkencës eksperimentale, ndërkohë që gënjejnë, vetëm që të mashtrojnë njerëzit e t’i largojnë nga qëllimi për të cilin janë krijuar.
Ateizmi – me kuptimin e mohimit të ekzistencës së Allahut të Lartësuar – nuk ka qenë një dukuri e shquar në historinë e lashtë njerëzore, as nuk ka qenë një fenomen i përbashkët shoqëror; përkundrazi, ka qenë një dukuri e veçuar e rrallë, ose e kufizuar në disa grupe të vogla. Ndërsa shirku (politeizmi) ka qenë më i përhapur para Islamit në forma të ndryshme, edhe pse idhujtarët e pranonin ekzistencën e Allahut si Krijuesi dhe Rregullues.
“E nëse i pyet: ‘Kush i ka krijuar qiejt dhe tokën?’ do të thonë: ‘Allahu.’” (Lukman, 25)
Kurani përmend edhe shembullin e ‘dehrijunëve’ (materialistëve) që mohojnë ringjalljen, dhe urdhëron muslimanët t’u përgjigjen dyshimeve të tyre. Por, në epokën moderne, ateistët e hershëm filluan ta identifikonin veten me përdorimin e fjalës “ateist” në shekullin e 18-të, në atë që quhet ‘epoka e iluminizmit’, me fillimin e Revolucionit Francez. Dukuria e ateizmit mori formë më të dukshme në mendimin perëndimor, dhe u përhap në shtete të mëdha (siç ishte Bashkimi Sovjetik).
Shkaqet e shfaqjes së ateizmit bashkëkohor
Prej shkaqeve të shfaqjes së ateizmit bashkëkohor janë:
Së pari: tirania kishtare dhe revolucioni ndaj besimeve që arsyeja nuk i pranon
Revolucioni u përball ashpër me kishën dhe me çdo gjë që kishte lidhje me fenë, sepse njerëzit mendonin se fetë janë si ato që thoshin kishat: gjëra që mendja nuk mund t’i pranojë, ndaj edhe i luftuan në shenjë refuzimi.
Së dyti: ‘shkencizmi’ – pretendimi se shkenca eksperimentale është matësi i vetëm i së vërtetës (besimi se vetëm shkenca prodhon të vërtetën absolute).
Pra, nuk ka diçka që nuk mund të pohohet përmes shkencës eksperimentale.
Teprimi në shkencë dhe në rezultatet e saj arriti kulmin në shekullin e 19-të, derisa shkenca materiale u bë ‘zoti i ri’; dhe ky shekull u quajt ‘shekulli i adhurimit të shkencës’. Njerëzit e shkencës eksperimentale u trajtuan si ‘profetë të mendjeve’, nga ana e “progresistëve” dhe si shpëtimtarë të njerëzimit.
Së treti: liberalizmi, që në thelb nënkupton ‘lirinë absolute’
Sipas tij, njeriu bën e thotë ç’të dojë dhe gjykon sipas dëshirës; secili njeri është ‘zot’ për veten e tij. Liberalët nuk i japin asnjë peshë ligjeve të Allahut, nëse, për shembull, një votim demokratik bie ndesh me dispozitat e qarta, të zbritura nga Allahu. Ata e shohin ateizmin si të pranueshëm, me arsyetimin ‘liri mendimi’; dhe e quajnë të lejuar sjelljen seksuale të devijuar, me arsyetimin ‘liri personale’.
Së katërti: prirja racionaliste (‘racionalizmi’)
Është një rrymë që pretendon se mund të arrihet njohja e natyrës së universit dhe e ekzistencës përmes arsyetimit racional, pa u mbështetur në shpallje hyjnore ose përvojë njerëzore. Nën këtë slogan u formuluan ‘shkencat humane’ dhe ‘rrënjët e shkencave kërkimore’, mbi baza ateiste dhe interpretime materialiste, pa u mbështetur në baza shkencore të sakta, empirike dhe eksperimentale, apo baza logjike e intelektuale. Këtë e bënë duke u fshehur pas parullave të ‘metodës shkencore’ dhe ‘rregullave të kërkimit skencor’, dhe – sipas tyre – për t’i hedhur poshtë bestytnitë dhe gjërat që i takojnë botës së gajbit (të fshehtës). Kësisoj, ata e mohuan profetësinë, shpalljen, ringjalljen, shpërblimin e ndëshkimin (në botën tjetër) dhe mrekullitë e profetëve. Ky drejtim u shoqërua edhe me shfaqjen e mohuesve të Sunetit dhe argumentimit me anë të tij, duke e paraqitur atë (sunetin) si diçka që i kundërshton ‘themelet e racionales’. Fillimi i tyre ishte në Indi, nën kolonializmin anglez, e pastaj u përhap në formë të madhe nga grupe e individë. Ndër figurat e shquara që sot përhapin një drejtim të ngjashëm me këtë janë: Adnan Ibrahim, Muhamed Shuhrur, Ali Mensur el-Kejali dhe të tjerë, të cilët guxuan të shtrembëronin tekstet fetare dhe t’u jepnin interpretime sipas dëshirës; dhe kjo u bë derë për shumë të rinj drejt sekularizmit e ateizmit.
Së pesti: ajo që i është dhënë ‘petku fetar’ dhe quhet ‘feja e humanizmit’
Ky drejtim humanist u ngrit në epokën e Rilindjes Evropiane, nga filozofë që synonin ta nxjerrin në pah vlerën thelbësore të jetës së njeriut në këtë botë, pa u kujdesur për jetën shpirtërore ose për jetën e botës tjetër, si reagim ndaj shikimit të ngushtë të kishës për njeriun. Më pas, ky drejtim u zhvillua bashkë me lulëzimin e filozofive perëndimore që e ‘shenjtëruan’ njeriun, e ‘hyjnizuan’ atë, dhe hodhën poshtë fetë e besimet, të cilat – sipas tyre – i përçajnë njerëzit, derisa slogani i tyre u bë: ‘Pranoje humanizmin së pari, pastaj prano nga fetë çfarë të duash!’
Së gjashti: teoria e evolucionit
Përmbledhja e kësaj teorie është se krijesat janë në zhvillim të vazhdueshëm mbi bazën e përzgjedhjes natyrore dhe mbijetesës së më të aftit; se llojet lindin nga njëri-tjetri, dhe se njeriu – sipas tyre – rrjedh nga lloje shtazore. Kjo teori mohon tërësisht procesin e krijimit nga Allahu, dhe pretendon se jeta u shfaq në tokë rastësisht. Ata e quajtën këtë ‘evolucion organik’ dhe e lidhën me faktorë natyrorë, gjë që çoi në atë që shkencat perëndimore ta neglizhonin idenë e ‘qëllimit/urtësisë prapa ekzistimit të krijesave’, në rënien e besimit fetar dhe në përhapjen e ateizmit.
Së shtati: doktrinat ekonomike materialiste, veçanërisht komunizmi
Ai u përhap nga Marksi, me pretendimin se jeta është vetëm materiale, se nuk ka shpirt, as ringjallje dhe as jetë tjetër; se njerëzit – që prej se ekzistojnë – nuk kanë tjetër veç materies (nuk kanë Zot); kësisoj e sollën sloganin ‘nuk ka Zot dhe jeta është materie.’
Së teti: vala feministe
Askush me mendje nuk e mohon se feminizmi bashkëkohor është një ideologji shkatërruese: ai i thërret gratë të çlirohen nga kufizimet e martesës, të pavarësohen nga autoriteti i burrave, dhe e paraqet familjen si ‘burg’. Feminizmi, që prej fillimit të tij, ka qenë armiqësor ndaj fesë, veçanërisht ndaj Islamit.
Së nënti: teoritë filozofike ateiste
Prej këtyre teorive është ideja e ‘vullnetit kozmik të verbër’. Kjo teori mohon të ketë Zot i Cili kujdeset për universin dhe për njerëzit. U quajt një ‘vullnet i përgjithshëm i verbër, i shtyrë në mënyrë të ligë’, pa qëllim e pa urtësi, që ata e quajnë ‘forcat e verbra të natyrës’ që e ndërtuan universin ku jetojmë. Sipas kësaj teorie, njeriu duhet t’i ikë kësaj jete, madje të ndihmojë në ‘përfundimin e botës’ po të ishte e mundur. Është përmendur se kjo filozofi ka ndikuar te shumë të rinj (me pasoja të rënda), dhe është akuzuar si përgjegjëse për shumë prej vetëvrasjeve në mesin e tyre. Ndër figura të njohura janë edhe Niçe (për mohimin e hyjnisë dhe kërkimin e ‘Zotit’), si dhe Frojdi, i cili e quajti fenë ‘sëmundje psikike’ dhe ‘sëmundje’ prej së cilës shoqëria vuan, dhe buron nga nevoja e domosdoshme për vetëmbrojtje ndaj epërsisë së jashtëzakonshme të natyrës. Gjithashtu thonë se ideja e Zotit është shpikje njerëzore që nga kohërat e lashta.
Disa pasoja negative të ateizmit bashkëkohor
Shqetësimi, hutimi dhe konflikti psikologjik/i brendshëm janë prej pasojave më të rrezikshme të ateizmit në shpirtrat e njerëzve. Kjo sepse brenda çdo njeriu ka një natyrshmëri të pastër që e shtyn të pyesë për qëllimin dhe përfundimin: Pse u krijuam? Kush na krijoi? Dhe ku do të shkojmë?
Nëse ekzistenca është thjesht rastësi dhe pas vdekjes nuk ka asgjë tjetër veçse zhdukje, atëherë ky krijim është i pakuptimtë. Prandaj, ateizmi bashkëkohor është bërë i organizuar dhe i sistemuar, me synimin që njerëzit të mos besojnë se ka Zot ose fe të vërtetë.
Prej pasojave negative tjera janë:
- Pakuptimësia e jetës, gjë që çon deri te vetëvrasja.
- Humbja e frenimit moral dhe prirja drejt krimeve.
- Çrregullimi seksual: promiskuiteti dhe sjelljet e devijuara e të shthurura seksuale.
- Ngushtimi i konceptit të dijes në një hapësirë të kufizuar.
- Liria e pakufizuar me pasojat e saj shkatërruese.
- Shkatërrimi dhe rrënimi i sistemit familjar.
Kontradikta në pretendimin “besojmë vetëm në të prekshmen”
Ata janë në dyshim edhe në teoritë e tyre, mirëpo nuk e shfaqin para njerëzve. Edhe pse ata pretendojnë se besojnë vetëm në gjërat e prekshme, në të vërtetë ata bien në kundërshtim. Për shembull, shkenca bashkëkohore (si gjenetika) ka treguar se çdo lloj i gjallesave ka një hartë trashëgimie të qëndrueshme, që nuk ndryshon sado të kalojë koha; dhe kështu çdo lloj ruan veçantinë dhe tiparet e tij. Nga shumimi i tij me llojin e vet apo me ndonjë lloj tjetër, nuk lind diçka tjetër, sepse nuk ka përputhje të tillë në ‘hartën’ trashëgimore: majmuni nuk lind njeri, e as njeriu nuk lind majmun. Madje, edhe Darvini e pati të vështirë këtë çështje dhe pranoi se në këtë rrugë kishte boshllëqe për të cilat nuk gjeti përgjigje.
Pastaj, po t’i pyesësh: ‘A ke mendje?’ – ai përgjigjet: ‘Ku është ajo? Mendja s’është e prekshme!’; po t’i thuash: ‘A ke shpirt?’ – thotë: ‘S’kam shpirt! Ç’është ai? Ma shpjego me diçka të prekshme!’ Pra, ai vetë bie në kundërshtim, sepse ekzistojnë gjëra që njeriu i pranon me dije, edhe pse nuk janë të prekshme në mënyrë fizike.
Ajo që ata synojnë, është ta fshehin këtë të vërtetë dhe t’i paraqesin këto pretendime si ‘fakte shkencore eksperimentale të pakontestueshme’, vetëm që të mashtrojnë njerëzit dhe t’i largojnë nga qëllimi për të cilin janë krijuar: adhurimi i Allahut të Lartësuar.
Përmbyllje
Kështu, kjo valë e ateizmit erdhi me një rrymë të furishme që i përfshiu njerëzit, saqë nuk ka vend në të cilin disa njerëz nuk janë ndikuar prej këtyre valëve ateiste. Prandaj, për të qëndruar përballë këtyre rrymave ateiste, duhet të ketë qasje serioze dhe punë të vazhdueshme.
Autor: Shejh prof. dr. Abdusselam bin Salim es-Suhejmij
صور الإلحاد المعاصر
Përktheu: hoxhë Petrit Perçuku
Shkurt 2026